Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη (ΚΥΠ)

Γενικά

Ο προστάτης αδένας είναι ένα όργανο που βρίσκεται έμπροσθεν της ουροδόχου κύστεως περιβάλλει την ουρήθρα και έχει μέγεθος σαν κάστανο στον άνδρα και είναι υπεύθυνος για την παραγωγή και εμπλουτισμό του σπέρματος με το έκκριμα του και βοηθά την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Βρίσκεται υπό την επίδραση των ανδρικών ορμονών και αυξάνει σε μέγεθος σε μεγαλύτερες ηλικίες, χωρίζεται ανατομικά κατά τον Mc Neal σε πέντε ζώνες κεντρική, περιφερική, μεταβατική, πρόσθια και οπίσθια. Στην περίπτωση της ΚΥΠ το αυξημένο μέγεθος της μεταβατικής ζώνης είναι υπεύθυνο για τα αποφρακτική φαινόμενα που εμφανίζονται στην κύστη και δημιουργούν τα συμπτώματα απο το κατώτερο ουροποιητικό (Lower Urinary Tract Symptoms LUTS). Τέτοια είναι η δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, η ασθενής ροή – ελαττωμένη ακτίνα της ούρησης, η συχνουρία, η επιτακτικότητα κατά την ούρηση, η νυκτουρία και η διακεκομμένη ούρηση. Τα συμπτώματα αυτά όσον αφορά την σοβαρότητα τους δεν σχετίζονται άμεσα με το μέγεθος του προστάτη, την μέγιστη ροή ή Qmax στην εξέταση της ουροροομετρίας ή το υπόλειμμα ούρων στον υπέρηχο.

Διάγνωση

Η διάγνωση της ΚΥΠ γίνεται με την εξέταση του ασθενούς, λήψη προσεκτικούς ιστορικού, συσχέτιση με φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει ο ασθενής , χρήση πιστοποιημένων ερωματολογίων όπως το IPSS ( International Prostate Symptom Score ) τα οποία χρησιμεύουν τόσο στην αρχική εκτίμηση του ασθενούς όσο και μετά από την φαρμακευτική αγωγή.

Εργαστηριακές εξετάσεις που χρησιμεύουν στην διάγνωση της ΚΥΠ είναι το PSA, η καλλιέργεια ούρων, τα ημερολόγια ούρησης, ο Υπέρηχος Νεφρών Κύστεως Προστάτη προ και μετά ούρηση , η Ουρο-ροομέτρια.

Φαρμακευτική αγωγή

Βάσει κατευθυντήριων οδηγιών τόσο της Ευρωπαϊκής όσο και της Αμερικανικής Ουρολογικής Εταιρίας η φαρμακευτική αγωγή για την ΚΥΠ συνίσταται από τις ακόλουθες κατηγορίες φαρμάκων

  • Α – αναστολείς (α – blockers) όπως η Αλφουζοσίνη, Ταμσουλοσίνη, Σιλοδοξίνη αποτελούν την θεραπεία 1ης γραμμής για την ΚΥΠ η δράση τους είναι άμεση ξεκινά λίγες ώρες μετά την αρχική χορήγηση. Θεωρούνται όλες οι ουσίες ότι έχουν παρόμοια δράση και δεν έχει τεκμηριωθεί με κάποια κλινική μελέτη η υπέροχη κάποιας έναντι των υπολοίπων. Συχνότερες παρενέργειες τους είναι η μικρή πτώση της Αρτηριακής πίεσης και η παλινδρόμηση εκσπερμάτωση.
  • Αναστολείς της 5α ρεδουκτάσης όπως η φιναστερίδη και ντουταστεριδή τα οποία είναι κατάλληλα σε ασθενείς με μεγαλύτερου μεγέθους προστάτη (>40 ml) , έχει φανεί ότι προστατεύουν τους ασθενείς από επίσχεση ούρων και την εμφάνιση αιματουρίας.
  • Συνδυασμός των παραπάνω φαρμάκων.
  • Αντιχολινεργικών τα οποία χρησιμεύουν σε ασθενείς που επικρατούν τα ερεθιστικά συμπτώματα όπως επιτακτικότητα, συχνουρία.
  • Συνδυασμός α αναστολέων και αντιχολινεργικών.

Ενδείξεις Χειρουργικής Αντιμετώπισης

Χωρίζονται στις απόλυτες και σχετικές , οι απόλυτες είναι οι κάτωθι :

  • Οξεία Επίσχεση Ούρων
  • Χρόνια επίσχεση ούρων
  • Αιματουρία
  • Λιθίαση κύστεως
  • Εκκόλπωμα κύστης
  • Υποτροπιάζουσες Ουρολοιμώξεις

Ενώ οι σχετικές είναι η επιδείνωση της συμπτωματολογίας

  • Χειρουργική Θεραπεία
  • Ανοιχτή Προστατεκτομή: Η ανοιχτή οπισθοηβική προστατεκτομή ενδείκνυται βάσει της βιβλιογραφίας στους μεγάλους προστάτες (με όγκο μεγαλύτερο των 80 κ.εκ.). Γίνεται με υπομφάλιο τομή μήκους περίπου 5 εκ. όπου γίνεται τομή στο τοίχωμα της ουροδόχου κύστεως και με το δάκτυλο (δείκτης) εκπυρηνίζεται το αδένωμα . Σε σχέση με την διουρηθρική μέθοδο ο ασθενής χρειάζεται να παραμείνει περισσότερο στο νοσοκομείο ενώ και ο καθετήρας παραμένει μεγαλύτερο διάστημα.
  • Διουρηθρική Προστατεκτομή: Αποτελεί την μέθοδο εκλογής για προστάτες έως 80 κ.εκ , βέβαια ανάλογα με την πείρα και την ευχέρεια του χειρουργού μπορεί να εκτελεστεί και σε μεγαλύτερους προστάτες . Στην ενότητα των επεμβάσεων περιγράφεται η επέμβαση της Διουρηθρικής Προστατεκτομής με την μέθοδο TURis που χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα